फेसबुकमा साथीले अनौठा संकेत राखेर स्टाटस लेखेको देख्दा तपाइलाई अचम्म लाग्छ होला । किबोर्डमा नभएका यस्ता अनौठा तर रमाइला संकेत कसरी आफ्नो स्टाटसमा राख्ने ?

तर, तपाईले किबोर्डमा केही नम्बरहरु हानेर यस्ता अनौठा संकेत सजिलै देखाउन सक्नुहुन्छ । खासगरी म्युजिक, मुटु, पिपलपात, ट्रेडमार्क, कपिराइट जस्ता महत्वपूर्ण संकेतका लागि तपाईले यस्तो सर्टकर्ट कि प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।

एजेन्सी ,,

क्यान्सर गम्भिर प्रकारको रोग हो । जुनसुकै क्यान्सर लागेपनि पैसा र शरीर दुवैको क्षति हुन्छ । तर क्यान्सरलाई बेलैमा पहिचान गर्न सकियो भने रोकथाम पनि गर्न सकिन्छ ।

क्यान्सरका लक्षण देखिए भने पनि आत्तिइ हाल्नु हुँदैन । तर नियमितरुपमा जाँच र चिकित्सकको परामर्स भने लिनु पर्छ । हरेक जसो क्यान्सरमा देखिने ५ लक्षण यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ । यी लक्षण देखिएभने कहिले पनि वेवास्ता नगर्नुस् ।

१ दुखाइ
शरीरको कुनै पनि अंग वा भागमा निरन्तर दुखाइ महसुस भयो भने यसलाई वेवास्ता नगर्नुस् । पेन किलर खाएर दुखाइ कम गर्ने मुर्खता पनि नगर्नुस् । महिलामा हुने स्तन क्यान्सर शुरुमा पत्ता लगाउन निक्कै गाह्रो हुन्छ ।


२ ज्वरो
ज्वरो आउनु पनि शरीरमा सञ्चो नभएको संकेत हो । नियमितरुपमा ज्वरो आउनु पनि क्यान्सरको लक्षण हुन सक्छ । क्यान्सर रोग लाग्ने समयमा विभिन्न प्रकारले लामो समय सम्म ज्वरो आउने समस्या हुन सक्छ । कहिले काँहि सिजलन ज्वरो आएको भनेर लापर्वाही गर्दा गम्भिर समस्या पनि हुन सक्छ ।



३ दुब्लाउँदै जानु वा वजन कम हुनु

यदि तपाइँ एकाएक दुब्लाउन थाल्नु भो वा शरीरको बजन १ वा डेढ सातामै १० प्रतिशत सम्म कम भएमा तत्काल जाँच गराउनुस् । कुनै शारीरक अभ्यास नै नगरीकन तौल घट्नु वा दुब्लाउनु राम्रो संकेत होइन । डाइटिङ नै गर्दा पनि एकाएक तौल घट्नु राम्रो संकेत होइन ।

४ थकान
जतिबेला पनि थकान र कमजोर अनुभव गर्न थाल्नु भो भने बुझ्नुस् शरीर अस्वस्थ छ । क्यान्सरका शुरुवाती लक्षणमा थकान र कमजोर हुनु पनि पर्छन् । खासगरी चुरोट वा खैनी सेवन गर्नेहरुलाई यसमा विशेष ध्यान दिनु पर्छ । कतिपय अवस्थामा रक्तचाप कम हुँदा पनि थकाइ लाग्ने र कमजोर महसुस हुने हुन्छ ।


५ तनाव
जतिबेला पनि तनाव हुन्छ । दिशा र पिसावको रंग बदलिएको छ भने सतर्क बन्नुस् । यस्तो अवस्थामा सके सम्म छिटो डाक्टरकोमा जानु राम्रो हुन्छ । अधिकाँश मानिस ब्यस्त जीवन नै तनावको कारण भन्ने ठान्छन् तर कहिले काँही यस्तो हुनु गम्भिर समस्याको संकेत हुन सक्छ । क्यान्सकार लक्षण मध्ये अत्याधिक तनाव र शरीर चिलाइरहने समेत पर्छन् ।

क्यान्सर एक यस्तो रोग हो जुन शरिरको कुनै भागमा रहेको असामान्य कोषको अनियन्त्रित विभाजनले उत्पन्न हुन्छ।

यो रोगको डर सबैलाई हुन्छ। सकेसम्म बच्न खोजे पनि यो रोग जीवनशैलीकै कारकहरू, जस्तै धुम्रपान, मध्यपान, मोटोपनाले लाग्ने हो भनेर नयाँ तथ्यांकहरुले देखाएको छ। यो रोग शरिरको विभिन्न भागमा अलग रुपले लाग्न सक्छ र सर्वाधिक क्यान्सर हुने भागहरू कलेजो, मुख, गर्भ, मृगौला र छाला रहेका छन्।

क्यान्सर डरलाग्दो भएपनि यसलाई रोक्न सकिन्छ। विशेषज्ञहरुको अनुसार स्वस्थ खाना खाएर, शरिरको सहि तौल कायम र नियमित रुपमा व्यायाम गरे रोकथाम गर्न सकिन्छ। तर कसरी सुरु गर्न सकिन्छ त क्यान्सरको रोकथाम?

क्यान्सरको रोकथाम गर्ने ८ वटा बुँदाहरु तल प्रस्तुत छन्। बुँदामा लेखिएको उपाय सजिलो अथवा गाह्रो भएपनि यि बुँदाहरु सहि रुपमा पालना गरे क्यान्सर लाग्ने सम्भावना निकै कम गर्न सकिन्छ।

१. मध्यपान नगर्नुहोस, गरे कम मात्रामा गर्नुहोस

‘ब्याक्टेरियम हेलीकोब्याटर पिलोरी’ जसले अल्सर र पेटको क्यान्सरको लागि मुख्य भुमिका खेल्छ, बियरले यो विरुद्ध काम गर्छ। बियरको नियन्त्रित सेवनले स्वास्थ्यलाई फाइदा पुर्याउने अनुसन्धानले बताउँछ।

तर रक्सीको दैनिक सेवनले भने मुख, घाँटी, कलेजो आदीको क्यान्सरको सम्भावना बढाउँछ। महिलाको हकमा भने रक्सी अझै खतरनाक हुन्छ। दैनिक थौरै रक्सी सेवनले पनि स्तन क्यान्सरको सम्भावना १० प्रतिशतले बढाउँछ।

२. हरेक २ घण्टामा हिँड्ने गर्नुहोस
हालैमा वैज्ञानिकहरुले क्यानसरबाट बच्न सकेसम्म धेरै हिँड्डुल गर्ने सल्लाह दिएका छन्। २ घण्टा भन्दा अत्याधिक नचलि बस्नले गर्भ र फोक्सोको क्यान्सरको सम्भावना १० प्रतिशतले बढ्ने भनिएको छ। दिनहुँ नियमित रुपमा व्यायाम गरे पनि २ घण्टा भन्दा बढि स्थिर रहे क्यान्सर लाग्न सक्ने सम्भावना उतिनै रहेको बताइएको छ।

३. मासु खान अगाडि मसलाले मजाले मोल्ने गर्नुहोस
मासुलाई उच्च तापक्रममा पोल्दा अथवा भुट्दा यसमा बिभिन्न क्यान्सर उत्पन्न गर्ने सक्ने रासायनिक पदार्थहरु उत्पादन हुने गर्दछन्। तर ‘अमेरिका क्यान्सर अनुसन्धान केन्द्र’मा गरेको खोज अनुसार मोलिएको मासुमा मसलाले आगोबाट मासुलाई सिधा असर हुन नदिई रासायनिक पदार्थहरुको उत्पादनको मात्रा कम गर्छ।

४. फलफुलहरुलाई सकेसम्म फ्रिजमा नराख्नुहोस
अनुसन्धान अनुसार चिसो फलफुलहरुमा क्यान्सर रोक्ने पोषक तत्त्वहरु कम हुन्छन्। कोठाको तापमानमा राखिएको फलफुलहरुभन्दा फ्रिजमा राखिएको फलफुलले क्यान्सर रोक्न कम मद्दत गर्छ।

५. सब्जीहरुलाई माइक्रोवेभ ओभनमा नपकाउनुहोस
अनुसन्धान अनुसार सब्जीहरुलाई माइक्रोवेभमा पकाएर खाँदा यिनीहरुमा पाइने ‘भिटामिन सी’को मात्रा भने कम हुँदैन। तर स्पेनमा हालैमा भएको एक अनुसन्धानले माइक्रोवेभमा पकाएको ब्रोकाउलीमा ९७ प्रतिशत जति क्यान्सर रोक्ने पोषक तत्त्वहरु नाश भएको भेटिएको छ। माइक्रोवेबको साटो सब्जिहरुलाई बफाएर खाँदा राम्रो हुन्छ।

६. बास्ना आउने घरायसी बस्तुहरुको प्रयोग नगर्नुहोस
सुन्दा अचम्म लाग्न सक्छ तर घरभित्रको हावा बाहिरको भन्दा बढि दूषित हुन सक्छ। हालसम्मकै सबैभन्दा दूषित ग्याँस सुर्तीको धुँलोले फैलाउने भएपनि घरमा प्रयोग हुने बास्नादार बस्तुहरु जस्तै बास्नादार मैनबत्ती र कोठा मगमगाउने फ्रेशनरहरुमा क्यानसर उत्पन्न हुन सक्ने ग्याँसहरु प्रयोग भएको हुन्छ। तर कोठाहरुमा हावा फेरिने गरि झ्यालहरु खुल्ला राखेर यसको असर कम गर्न सकिन्छ।

७. नुन कम मात्रामा लिनुहोस
बेलायतमा १४ प्रतिशत पेटको क्यान्सर नुनको कारणले देखापरेको छ। हामीले लिने नुनको दिनहुँ मात्रा ६ ग्राम भन्दा बेसि हुनुहुन्न। ६ ग्राम नुनमा २.४ ग्राम सोडियम हुन्छ। त्यसैले कुनै खाद्य उत्पादनको खरिद गर्दा सोडियमको मात्रा हेरेर किन्ने गरौँ।

८. सुत्दा पुरै अँध्यारोमा सुत्ने गर्नुहोस
अनुसन्धान अनुसार बल्ब र ट्युबलाइट अथवा बनावटी प्रकाशको उज्यालोले शरिरमा क्यान्सर उत्पन्न हुन सक्ने सम्भावना बढेको देखाउछ। विशेषज्ञहरुको अनुसार यसले शरिरमा तनावको हर्मोन बढाएर शरिरको प्रतिरक्षा प्रणालीको शक्तिलाई कम गर्ने देखिन्छ। पुरै अँध्यारोमा सुत्दा शरिरमा निन्द्राको हर्मोनको मात्रा कायम हुन्छ जसले क्यान्सर रोकथाम गर्न मद्दत गर्छ।

सरीर धेरै मोटो भयो अर्थात् वजन बढि भयो भने वजन घटाउनका लागि खाना कम खाने उपाय सबैको पहिलो विकल्पका रुपमा रहन्छ । तर तौल घटाउनु भनेकै कम खाना खानु हो भन्ने कुरा सधै सही नहुन सक्छ । कम होइन, सन्तुलित भोजन आवश्यक हुन्छ, वजन नियन्त्रणका लागि । खानामा फलफुल, सागपात, नट्स तथा गेडागुडीलाई समावेश गर्नुपर्छ, जसमा बोसो गलाउने तत्व हुन्छ । यी खानेकुराले भोक घटाउनुका साथै मोटोपना पनि घटाउँछन् । वैज्ञानिकहरुका अनुसार वजन नियन्त्रणका लागि निम्न खानेकुरा खानु आवश्यक हुन्छ-

१. स्याउ- स्याउमा पेक्टिन नामक तत्व हुन्छ । यो तत्वले सरीरको कोषिकाले चिल्लो पदार्थ शोषण गर्ने दरलाई नियन्त्रण गर्दछ । पेक्टिन सबैजसो फलफूलमा पाइन्छ ।

२. ग्री टी- ग्रीन टीमा हुने तत्वले सरीरको उपापचयनलाई बढाएर वजन नियन्त्रणमा सघाउ पूराउँछ । यसले खानामा हुने ग्लुकोजको उत्सर्जनलाई बढावा दिने र बोसो दहन गर्नमा सघाउ पूराउने बताइन्छ ।

३. अमिलो फलफूल- सुन्तला, कागती तथा अंगुर जस्ता अमिलो फलफूलमा पर्याप्त भिटामिन सी का साथै बोसो प्रतिरोधी तत्व हुन्छ । यसले सरीरमा इन्सुलिन कम गर्ने तथा बोसोको संचयलाई रोक्नुका साथै वजन न्यूनिकरणलाई बढावा दिन्छ ।

४.ब्रोकाउली- ब्रोकाउलीमा प्रसस्तै क्याल्सियम तथा फाइबर पाइन्छ । यसमा भिटामिन सी पनि उच्च पाइन्छ । अध्ययन अनुसार क्याल्सियमले वजन नियन्त्रणमा सहयोग गर्दछ ।

५.सोयाविन- सोयाबिनमा लेसिथिन नामक तत्व पाइन्छ । यो तत्वले सरीरका कोषलाई चिल्लो पदार्थ जम्मा गर्नबाट रोक्दछ । यसका साथै जम्मा भएको बोसोलाई टुक्राउने काममा पनि यो तत्वले सहयोग गर्दछ ।

६. जौँ- जौँ मा घुल्ने फाइबर प्रसस्त मात्रामा पाइन्छ । यो फाइबरले सरीरको मोटोपना घटाउन सहयोग गर्दछ ।

७. लसुन- लसुनमा एलिसिन भन्ने तत्व पाइन्छ । यो तत्वले पनि सरीरका कोषमा बोसोको एकत्रीकरणलाई रोक्दछ । त्यसैले लसुनको सेवनले सरीरमा बोसो जम्माहुने प्रक्रियालाई कम गरिदिन्छ ।

८. नासपाती- ब्राजिलमा हालै भएको एक अध्ययन अनुसार नासपातीको सेवनले मानिसमा मोटोपना कम हुन्छ । नासपातीमा क्यालोरी कम हुने, प्रसस्त फाइबर भएका कारण नियमित रुपमा नासपाती खाँदा भोक कम लाग्ने तथा मोटोपना समेत घटाउन सघाउ पुग्ने बताइन्छ ।

९. बदाम- अध्ययन अनुसार भोजनमा बदाम समावेश गर्दा खानेकुरा मिठो हुनेमात्र होइन वजन बढ्नबाट पनि बचाउँदछ । बदाममा पर्याप्त प्रोटिनका साथै फाइबर समेत पाइन्छ र यसले बोसोको दहनलाई बढावा दिन्छ ।

१०.केरा- केरामा पर्याप्त म्याग्नेसियम लवण पाइन्छ । यो तत्वले उर्जा उत्पादन तथा स्नायुको कार्यसंचालनमा समेत सघाउ पूराउँछ भने इन्सुलिनको उत्पादन तथा प्रयोगलाई समेत नियमित गर्दछ । साथै यसले सरीरले क्याल्सियम तत्व सोस्ने प्रक्रियालाई समेत सन्तुलित गराउँछ । क्याल्सियम र म्याग्नेसियम तत्वको सन्तुलन वजन नियन्त्रणमा निकै महत्वपूर्ण हुन्छ ।

११. पानी- जर्मनीमा भएको पछिल्लो अध्ययन अनुसार पानीले सरीरमा क्यालोरी दहन हुने दर पानीको सेवनले बढाइदिन्छ । पानीको सेवनले क्यालोरी दहन हुने दर ३० प्रतिशतले बढेको अधययनले देखाएको थियो । पानीको पर्याप्त सेवनले भोक पनि कम गर्छ ।

१२.कुरिलो- कुरिलोमा एस्पारेजिन तत्व पाइन्छ । यसले सरीरका कोषिकामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्दछ र बोसोलाई टुक्राउने काम गर्छ । यसका साथै कुरिलोमा पाइने अन्य तत्वले सरीरबाट अनावश्यक तत्वहरु निस्कासनमा समेत सहयोग गर्छ जसका कारण बोसो घटाउन सहयोग पुग्दछ ।

चाहे कामको चापले होस् वा टेलिभिजन वा कम्प्युटर तथा मोबाइल चलाएरै होस्, चाहे गफगाफ र रमाइलोमा भुलेर होस् वा लेखपढ गरेर होस् हामीमध्ये धेरै जना राति अवेर मात्र सुत्छौँ, जसका कारण सरीरलाई आवश्यक पर्ने आराम तथा निद्रा पुग्दैन ।
रातमा निद्रा नपुगे दिउसै घुरौँला न, के हुन्छ त ? भनेर सोध्नुहोला । तर कामकाजी मानिसलाई दिउसै घुर्ने मौका पनि कहाँ मिल्छ र ? खैर, बुझ्नैपर्ने र निकै महत्वपूर्ण कुरा के हो भने यसरी जिउलाई आवश्यक पर्ने आराम तथा निद्रा नपुग्नु हाम्रो शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्यका लागि निकै हानिकारक हुन्छ ।
पछिल्लोपटक गरिएको एक अध्ययन अनुसार अपुग निद्राले मानिसको आत्मनियन्त्रणमा क्षयिकरण गराउँदछ ।
शोधकर्ताहरुका अनुसार अपर्याप्त निद्राले मानिसको निर्णय क्षमतामा असर पूराउँदछ जसका कारण मानिसहरु झनक्क रिसाउने, कुनै कुरामा सतर्क तथा गम्भीर बन्न नसक्ने समस्यामा फस्दछन् ।
यसले मानिसहरुको व्यक्तिगत तथा व्यवसायिक जिवनमा पनि गम्भीर असर पूराउने वैज्ञानिकहरुको भनाइ छ ।
अमेरिकाको क्लेम्सन विश्वविद्यालयका शोधकर्ता प्राध्यापक जुन पिल्चरका अनुसार आत्मनियन्त्रण मानिसकेा दैनिक निर्णय निर्माण प्रक्रियाको एक भाग हो । दैनिक रुपमा मानिसको सामु प्रस्तुत हुने द्विविधाग्रस्त इच्छा तथा अवसरहरुमा सन्तुलन तथा नियन्त्रण गरेर आफ्नो लागि उपयुक्त निर्णय लिनका लागि आत्मनियन्त्रण आवश्यक हुन्छ ।
आफुहरुको अध्ययनले निद्रा तथा आत्मनियन्त्रण कसरी अन्तरसम्बन्धित छन् र सुत्ने आनीबान र आत्मनियन्त्रणले व्यक्तिको दैनिक क्रियाकलापमा कसरी संयुक्त रुपमा प्रभाव पार्दछन् भन्ने कुरा पत्ता लगाएको उनको भनाइ छ ।
यसअघिका अध्ययनहरुले पनि अहिलेको २४ घण्टे विश्व अर्थतन्त्रको युगमा मानिसहरुको सुत्ने अवधि कम हुँदै गएको र अनियमित हुँदै गएको भन्दै अपर्याप्त तथा अपूरो निद्राका साथै लामो समयसम्म सुत्न नपाउने कारणले गर्दा मानिसहरुको निर्णय निर्माण क्षमतामै असर पूराउने गरेको देखाएको थियो ।
रातमा सुत्ने समयमा अनियमितता तथा कम समयसम्म मात्र सुत्ने बानीले स्वास्थ्य समस्या निम्तिने शोधकर्ताहरुको भनाइ छ । यसअघिका अध्ययनले समेत अपर्याप्त तथा असन्तुलित सुताइले गर्दा मानिसमा वजन बढ्ने तथा रक्तचाप बढ्ने लगायतका स्वास्थ्य समस्या उत्पन्न हुने ठहर गरेको थियो ।
पछिल्लोपटकको अध्ययनले अपर्याप्त निद्रा तथा अनिद्राका कारण मानिसमा आत्मनियन्त्रण गुम्ने र त्यसले व्यक्तिमा रिसाहा तथा असहिष्णु व्यवहार देखिने गर्छ । यस्तो व्यवहारले व्यक्तिलाई घर तथा कार्यस्थलमा समेत समस्यामा पार्नसक्छ ।
पर्याप्त तथा नियमित सुत्ने बानीले मानिसको अर्को दिनको दैनिक क्रियाकलापका लागि स्थिर शक्ति संचय हुने शोधकर्ताहरु बताउँछन् । जति धेरै उर्जा संचय भयो उति नै धेरै कठीन निर्णयहरु गर्नसक्ने तथा समस्या समाधान गर्ने क्षमता बढ्ने शोधकर्ताहरुको भनाइ छ ।
मानिसमा अपर्याप्त निद्रा तथा अनिद्रा लामो समयसम्म रह्यो भने त्यसले विभिन्न कुलतहरुमा फस्ने, धेरै खर्च गर्ने तथा जुवातास खेल्ने समस्यामा फस्ने डर पनि बढ्ने भन्दै शोधकर्ताहरुले पर्याप्त निद्राले यी समस्या झेलिरहेका मानिसहरुलाई समस्याबाट मुक्ति पाउन वा कुलत हटाउन समेत सहयोगी हुने बताएका छन् ।- एजेन्सीको सहयोगमा

तपाइँलाई थाहा छ बैबाहिक जीवनमा नियमित यौन सम्बन्धले ठूलो महत्व राख्छ । र साथै खानाको यौन जीवनमा निक्कै गहिरो प्रभाव हुन्छ । डार्क चकलेट र बदामले सेक्स ड्राइभ बढाउँछन् भने तर यस्ता खाना पनि छन् जसले यौन जीवनलाई धरापमा पारिदिन्छन् । त्यति मात्र होइन यस्ता खानाले यौन मात्र नभएर प्रजनन क्षमता समेत खत्तम बनाउन सक्छन् । यहाँ विवाहितहरुले खान नहुने १० खानाको चर्चा गरिएको   छ ।

१ तारेको भुटेको

बढी तारेको र भुटेको खाना खँदा शरीरलाई राम्रो गर्दैन । यसले तपाइँको सेक्स ड्राइभलाई कमजोर पार्छ । अझ चिल्लोको मात्रा बढी भएका यस्ता खानाले तपाइँको टेष्टोस्टेरोन हर्मोनलाई समेत रोक्छ जसले गर्दा यौन जीवनमा खासै चाख हुन छोड्ने हुन्छ ।



२ कृतिम गुलियो
खाने कुरामा कृतिम गुलियो प्रयोग गरेको छ भने पनि सके सम्म त्यस्ता खानाबाट टाढै रहनुस् । यसको सेवनले ह्याप्पी हर्मोन भनिने यौनिक हर्मोनलाई कमजोर पार्छ । कृतिम गुलियोमा हुने ”aspartame” नामको पदार्थले अन्य साइड इफेक्ट समेत निमत्याउन सक्छ । यसता साइड इफेक्टमा अनिद्रा, चिडचिडापन, टाउको दुख्ने, चिन्ता लगायतका हुन सक्छन् ।

३ सोडा
कतिपय मानिसलाई सोडा विना खाना नरुच्ने हुन्छ । तर बैबाहिक जीवनमा भने यो खानु घातक छ । दैनिकरुपमा सोडा वा फ्लेवर्ड ड्रिङ्क सेवन गर्ने मान्छे यौनिकरुपमा भने कमजोर हुन्छन् । यसले तपाइँको मोटोपन बढाउन र दाँतमा समस्या पैदा गर्ने खतरा समेत हुन्छ ।



४ बजारिया दुग्ध पदार्थ

अहिले बजारमा पाइने दुग्ध पदार्थमा प्राकृतिक कुराहरु कम हुन्छन् । मिसावटका कारण यिनीहरुमा रहेका पदार्थ घातक समेत हुन्छन् । यस्ता पदार्थको स्वनल एस्ट्रोजन, प्रोजिस्टेरोन, टेस्टोस्टेरोन आदि हार्मोन्समा कमी आउने र यौन क्षमता कमजोर हुन्छ । त्यसले शरीरमा विषाक्त पदार्थको पनि बढावा दिन्छ ।



५ चिप्स

चिप्स जस्ता प्याकेटमा पाइने खानेकुराले पनि तपाइँका शरीरको कोशिकालाई घात गर्छन् । यस्ता कुराले तपाइँको सेक्स ड्राइभ कमजोर पार्छ । खासमा आलु चिप्स अत्याधिक तापक्रममा पकाइने र प्याकेटमा राखिने हुँदा यो शरीरका लागि हानिकारक मानिन्छ । यसमा हुने खराव चिल्लो पदार्थ र उच्च तापमानमा पाकेको हुँदा यो यौन जीवनका लागि सबैभन्दा घातक मानिन्छ ।



६ चुइङ्गम

यदि तपाइँको नियमित चुइङ्गम सेवन गर्ने बानी छ र तपाइँ विवाहि हनुहुन्छ भने आजै देखि यो बानी छोड्नुस् । चुइङ्गमले शरीरुको पाचन पदार्थथमा घात गर्छ भने यौन जीवनमा पनि घातक प्रभाव पार्छ । स्वास गन्हाउने डरले चुइङ्गम खाने गर्नु भएको छ भने आजै देखि छोड्नुस् अन्य प्राकृतिक कुराबाट स्वास सुगन्धित पार्नुस् ।

७ कर्न फ्लेक्स

यदि तपाइँ नियमित कर्न फ्लेक्स सेवन गर्नुहुन्छ भने त्यो पनि तपाइँका लागि घातक हुन्छ । यसले तपाइँको यौन जीवनमा नकारात्मक प्रभाव पार्छ । यसले तपाइँको रोमान्टिक जीवनमा सबैभन्दा बढी प्रभाव पार्छ । हल्का फुल्का खाना खान मन पर्छ भने पनि कर्नफ्लेक्स कम खानुस् ।

८ कफी

विहानै कफि खाँदा मुड फ्रेश हुन्छ । तर दिनभरी पटक पटक कफी पिउने बानी भने घातक हुन्छ । यसले तपाइँको स्वास्थ्यमा प्रतिकुल असर पार्छ र यौन जीवन प्रभावित हुन्छ । कफीले शरीरमा स्ट्रेस हार्मोनकम गर्छ र यौनिक क्षमता कमजोर पार्छ ।

९ सोयाबिन
यदि तपाइँको नियमित खानामा सोयाबिन पर्छ भने त्यसलाई कम गर्नुस् । सोयालाई मासुको साटो प्रयोग गर्ने पनि हुन्छ । सोयामा पाइने फायटोएस्टोरेजनले पुरुषमा यौनिक क्षमता कमजोर पार्छ । यो पुरुषका लागि घातक मानिएको खाना मध्ये एक हो ।


१० मदिरा
मदिरा पनि यौन जीवनका लागि घातक मानिएको छ । यसले शरीरलाई संवेदनहिन बनाउने र निद्रा लगाइदिने हुँदा रोमान्टिक महसुस हुनेभएपनि यौनिकरुपमा भने कमजोर पारिरहेको हुन्छ । मदिरामा हुने तत्वले टेस्टोस्टेरोनमा प्रभाव पर्छ र यौन इच्छा र क्षमता कमजोर हुन्छ ।

समान्तया नङलाई सुन्दरतासँग जोड्ने गरिन्छ । सुन्दर नङ हुनेलाई स्वस्थ भने मान्न नसकिने एक अध्यनले देखाएको छ । नङमा आउने सामान्य परिवर्तनले पनि हाम्रो स्वास्थ्यमा समस्या हुन लागेको संकेत गर्ने विज्ञहरुले बताएका छन् ।

नङ निली रंगको हुँदै गयो भने शरीरमा अक्सिजनको कमी भएको बुझ्नु पर्छ । यसले फोक्सोमा समस्या भएको संकेत गर्छ । कुनै पनि ब्यक्तिको नङको रंग निलो छ भने यस्ता ब्यक्तिलाई मुटुको समस्या हुन सक्ने वा फोक्सोमा समेत समस्या हुन सक्छ । यदि नङ लामा भएपछि औंला तिर नै फर्किन थाल्छन् भने यसले पनि शरी स्वस्थ नभएको संकेत गर्छ ।
त्यस्तै जुन ब्यक्तिका नङ गुलावी र सफा हुन्छन् त्यस्ता ब्यक्तिको स्वास्थ्यमा समस्या हुन सक्छ । यस्ता नङ भएका ब्यक्तिलाई चिनीरोग अर्थात मधुमेहको पनि डर हुन्छ । कुनै पनि ब्यक्तिको नङ गोलो आकारको छ भने त्यस्ता ब्यक्तिलाई स्वास प्रश्वास सम्बन्धी समस्या हुन सक्छ । यस्ता नङ हुनेलाई फोक्सो सम्बन्धी समस्या समेत हुन सक्छ ।
त्यस्तै कुनै पनि ब्यक्तिका नङ धब्बा र रेखा कोरिएका छन् तर लालिमा युक्त छन् भने त्यस्ता ब्यक्ति धनी हुन्छन् । नङको आकार ‌औंलाको टुप्पो भन्दा आधा आकारको छ भने त्यस्ता नङ सबै भन्दा राम्रा मानिएका छन् ।

पहेंलो रंगका नङ हुने पुरुष नपुङ्षक हुने सम्भावना हुन्छ ।

खेलहरुले पनि हाम्रो स्वास्थ्यलाई फिट र तन्दुरूस्त राख्न मद्धत गर्छ । हामीले खेल खेल्दा हाम्रो शरिरका माशंपेशीहरू बलियो हुने र शरिरलाई मजबुत बनाउन सहयोग गर्नुका साथै स्वस्थ रहन समेत मद्धत गर्छ ।



शारीरिक व्यायाम मात्र गर्नुभन्दा खेल खेल्नु शरिरका लागि राम्रो मानिन्छ । व्यायामका क्रममा शरिरका सबै भागलाई एकसाथ सञ्चालन गर्न नसकिने पनि हुन सक्छ तर, खेल खेल्दा भने शरिरका सम्पूर्ण भागलाई सक्रिय बनाउनुपर्ने हुनाले पनि व्यायाम भन्दा पनि खेललाई शरिर स्वस्थ र तन्दुरूस्त राख्ने सहज माध्यमको रुपमा लिन सकिन्छ । तर, सबै खेलबाट भने शरिरका सबै भागलाई सक्रिय बनाउन भने सक्दैन । शरिरका सबै भागलाई सक्रिय बनाउँदै शरिरको मांशपेशीलाई बलियो बनाउने र स्वस्थ बनाउनका लागि केही खेलहरू निकै फाइदाकर हुन्छन् ।



१. गल्फः विषेशगरी बालबालिकाका लागि गल्फ निकै राम्रो खेल हुन सक्छ । गल्फ खेल्दा बालबालिकाले गल्फ प्रहार गर्दा गर्नुपर्ने स्विङ, टाढासम्म हेर्ने प्रयास गर्दा र खेललाई सहज र सही तरिकाले सम्पन्न गर्ने सोच ल्याउँदा यसले शरिरलाई फाइदा पुर्याउँछ । स्विङले शरिरको प्राय सबै भागलाई सक्रिय बनाउँछ भने टाढाको दृश्य हेर्नु पर्ने भएकाले र टाढाको लक्ष्य तय गर्नुपर्ने भएकाले फोकसलाई पनि निकै फाइदा पुर्याउँछ ।



२. क्रिकेटः क्रिकेटले स्टामिना बृद्धी गर्न मद्धत गर्नुका साथै सहकार्य, सञ्चार र फोकस हुन समेत मद्धत गर्छ ।



३. फुटबलः फुटबलले मानसिक तथा शारीरिक रूपमा सबल बनाउन मद्धत गर्छ । फुटबल खेल्दा समस्या समाधान गर्ने क्षमतामा बृद्धी हुनुका साथै, योजना बनाउने, त्यसलाई सञ्चालन गर्ने तथा सिक्ने क्षमतामा बृद्धी गर्छ ।



४. ह्याण्डबलः ह्याण्डबल जहाँ पनि खेल्न सकिने खेल हो । यसले बालबालिकामा समन्वय, सामाजिक भावनाको निर्माण गर्न मद्धत पुर्याउँछ ।



५. भलिबलः भलिबलले मानिसको मष्तिष्कलाई ताजा राख्ने, मोटिभेसन र एकाग्रतालाई निकै सहयोगी हुन्छ ।

जुस धेरै पिउँदा हाम्रो स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पनि पर्ने शोधले देखाएको छ । जुस लगायतका विभिन्न पेय पदार्थको नियमित सेवन गर्ने तर अन्य खाना कम खानेहरुलाई दाँतमा समस्या हुन सक्ने चिकित्सकहरुले बताएका हुन् ।

 ‘गल्लीमा भेटिएका साना बालबालिकासमेत आयो आयो र गयो गयो भनेपछि हामी सबै हल्लिएको अनभूति गर्छौं,’ भूकम्पको भय साझा अनुभूति भएको उल्लेख गर्दै साहित्यकार ध्रुवचन्द्र गौतम भन्दै थिए, ‘भूकम्पको हल्लाखोरीभन्दा हप्तौं पालमुनि गुजारेका रातहरू र दिनलाई हाम्रा साहित्यमा उतार्न जरुरी छ।’ 

विश्वसम्पदा सूचीमा रहेका भक्तपुरका ऐतिहासिक दरबार स्क्वायरलगायत क्षेत्र घुमेपछि साहित्यकार गौतमले उक्त अभिव्यक्ति दिएका हुन्। स्रष्टाहरूले बुधबार कुमाले टोल, पाँचतले टौमढी, दत्तात्रय र बाटामा पर्ने ध्वस्त पुराना घरहरूको अवलोकन गरेका थिए। नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान र सिर्जना अभियान भक्तपुरको आयोजनामा स्रष्टा जुटेका हुन्। ‘भूकम्पबाट प्रभावित भक्तपुरको स्थलगत भ्रमण तथा लेखक अनुभूति विषयक सिर्जनात्मक गोष्ठी’ नाम दिइएको कार्यक्रममा तीन दर्जन स्रष्टा सहभागी थिए। 

‘भूकम्प प्राकृतिक विषय हो, मैले यसलाई ऊर्जाको रूपमा लिएको छु,’ भक्तपुरकै बासिन्दा ८० वर्षीय संस्कृतिविद् तेजेश्वरबाबु ग्वंग:ले भने, ‘हाम्रा पुर्खाले सिर्जेका ऐतिहासिक सम्पदाहरू र हामीले बनाएका घर तथा संरचनाहरू ध्वस्त भएका छन् र अब नयाँ सिर्जना हुनेछ।’ 

भक्तपुरकै युवा संस्कृतिकर्मी ओम धौभडेलले सबै स्रष्टाहरूलाई स्थलगत अवलोकनका क्रममा स्थितिबारेमा जानकारी दिए। ‘हिजो भक्तपुर सहरको इज्जतका रूपमा चिनिने प्रत्येक मठमन्दिर, दरबार सम्पदाको विषयमा जानकारी दिन सक्थें,’ उनले भने, ‘तर आज मैले ती सबै सम्पदाको विषयमा भन्दा पनि यसपटक भूकम्पले तहनहस क्षति पुर्‍याएको सम्पदाकै विषयमा मात्र जानकारी दिन पाएँ। यो मेरो दुर्भाग्य हो।’ महाभूकम्पबाट केही वर्षअघि मात्र जीर्णोद्धार गरिएका दरबार स्क्वायर क्षेत्रको पचपन्न झ्याले दरबार र पाँचतले न्यातपोल मन्दिरमात्र बचेका छन्।

साहित्यकार भुवन ढुंगाना भूकम्पलाई त्रास नमानेर ऊर्जाका रूपमा लिन चाहँदा पनि मनलाई स्थिर बनाउन नसकेको बताइन्। ‘भूकम्पपछि के लेख्ने, कसरी लेख्ने भन्ने मन एकाग्र गर्न नसकेको बेला, भक्तपुरको स्थलगत निरीक्षण गर्न पाएपछि ऊर्जा जुटेको छ,’ उनले भनिन्।

‘भूकम्पको स्वाद धित मरुन्जेल चाखें,’ व्यंग्यचेतका समालोचक मोहनराज शर्माले भने, ‘अब फेरि चाख्न नपरोस्।’ भूकम्पले नेपाली साहित्यका सबै विधालाई प्रभावित तुल्याउने उल्लेख गर्दै उत्तरआधुनिक समालोचनाअन्तर्गत ‘अधिकार समालोचना सिद्धान्त’ का निम्ति विशेष सिर्जना, अध्ययन, लेखन गर्न जोड दिए। ‘अधिकार समालोचना सिद्धान्त विशेष सीपका लागि भूकम्पसँग गाँसिएका रचना आउँछ,’ शर्माले भने, ‘यसको निम्ति नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानले स्रोत सञ्चालन गर्नुपर्छ किनभने केही दशक नेपाली साहित्यमा भूकम्पीय साहित्य आउँछ।’

पाका स्रष्टा नगेन्द्रराज शर्मा भुइँचालोको धक्का जति तेजिलो रह्यो त्योभन्दा धेरै राहतको भुइँचालोले नेपाली स्वाभिमानमा धक्का दिएको बताए। ‘यो भयंकर भूकम्पबाट बाँचियो,’ उनले भने, ‘राहतमाथि भएको हाम्रा नेता र नागरिकको नियतको भुइँचालो कम सानो लागेन।’ 

सांस्कृतिक मानवशास्त्रको चर्चा गर्दै भिक्टर प्रधानले महाभूकम्पपछि अब हरेक जात्रा, सांस्कृतिक गतिविधिहरूसमेत पहिलेकै जसरी सुचारु रहन नसक्ने बताए। 

गोष्ठीमा प्रतिष्ठानका उपकुलपति डा. विष्णुविभू घिमिरे, साहित्यकार शारदा शर्मा, ज्ञानु पाण्डे, श्रवण मुकारुङ, मातृका पोखरेल, श्रीओम श्रेष्ठ रोदन, रोचक घिमिरे, गीता त्रिपाठी, रजनी ढकाल, गायत्री विष्ट, ध्रुव मधिकर्मी, राम विनय, कुमारप्रसाद कोइराला, सन्ध्या पहाडी, वियोगी बुढाथोकी, रामप्रसाद पन्तसमेत सहभागी थिए। 

कास्की, जेष्ठ २० - 
चर्को गर्मी महसुस भइरहेको थियो। कृत्रिम पानीको छहराले वातावरणलाई चिसो बनाइरहेको बेला एक जोडी कुममा–कुम मिलाउँदै नृत्य गर्ने तम्सिए। जोडी थिए नवनायक अनमोल केसी र नायिका साम्राज्यलक्ष्मी शाह। पहिलोपटक अभिनेता भुवन केसीले निर्देशन गर्दै गरेको फिल्म ‘ड्रिम्स’ को सुटिङका क्रममा मंगलबार फूलबारी रिसोर्टमा यी जोडीलाई नृत्य निर्देशक कविराज गहतराजले पोज सिकाउँदै थिए। 

 चर्को गर्मीले सुटिङको तारतम्य मिलाउनसमेत युनिटलाई हम्मे परिहेका थियो। नायिका शाह फिल्मका लागि नयाँ अनुहार हुन्। मोडलिङ अनुभव बटुलेकी उनलाई फिल्मको कथा मन परेपछि अभिनयमा लागेको बताइन्। ‘निकै कडा मिहिनेत गर्नुपरेको छ, तर पनि अभिनयमा मज्जा आइरहेको छ,’ उनले भनिन्, ‘अभिनय पहिलो भए पनि सबैको सहयोग पाइरहेकी छु।’

उनले फिल्ममा अरूलाई नराम्रो नभन्ने एउटी साधारण केटीको भूमिका आफूले निर्वाह गर्दै गरेको बताइन्। अनमोलको जोडीको रूपमा देखिएकी उनले यो चलचित्रपछि कथा हेरेर राम्रो फिल्ममा अभिनय गर्ने बताइन्। ‘अनमोल फिल्ममा लभर ब्वाई, बिजनेस मेन र लडाकुको चरित्रमा छन्। फूलबारी रिसोर्टको मालिक भएर खेलेका उनले भने, ‘ड्याडीको ड्रिम प्रोजेक्ट भएकाले फिल्म सक्दो राम्रो बनाउन अभिनयलाई बलियो बनाउने कोसिस गरेको छु।’ 

पिता भुवनले पनि उनको ड्ेरसअपदेखि सबै कुरा मिहीन ढंगले हेरिरहेकोले पनि पारिवारिक फिल्ममा काम गर्न झनै सजिलो भइरहेको बताए। ‘होस्टल’ बाट डेब्यु गरेका उनले ‘जेरी’ पछि होम प्रोडक्सनको यो तेस्रो फिल्ममा अभिनय गरेका हुन्। अझै साता दिन युनिट पोखराको सेरोफेरोमा रहेर सुटिङ गर्ने भएको छ। उता अभिनेता केसी पनि एक्सन–कटको तारतम्य मिलाउन असिनपसिन देखिन्थे। साता दिनदेखि पोखराका दृश्यहरू फिल्म कैद गराउन उनी दौडधुप गरिरहेका छन्। 

फिल्मको नाम नै ‘ड्रिम्स’ अनि निर्देशकीय क्षमता देखाउने पनि उनको ड्रिम्स रहेको छ। ‘एक दुई वर्षअघिदेखि नै फिल्म निर्देशन गर्ने सोच बनाइरहेको थिएँ,’ सुटिङमा व्यस्त अभिनेता केसीले भने, ‘बल्ल अहिले त्यसलाई पूर्णता दिने सुरसारमा जुटँे।’ सुटिङमा प्राय: पोखरा आइरहने उनले पोखरा फिल्मका लागि प्राकृतिक स्टुडियो भएकाले पनि आफूले आफ्नो फिल्म सुटिङका लागि यो छुट्याउन नसकेको बताए। ‘यो एउटा प्रेमकथा बोकेको फिल्म हो, भल्गर छैन,’ उनले भने, ‘सपरिवार बसेर आनन्दसँग हेर्न मिल्ने फिल्म बनाउँदै छांै।’ यसअघि काजोल फिल्मस्को ब्यानरमा उनले ‘सपना’, ‘करोडपति’, ‘नेपाली बाबु’, ‘सुपरस्टार’, ‘म तिमीबिना मरिहाल्छु’ लगायतका फिल्म निर्माण गरेका थिए। 

महाभूकम्प आउँदा फिल्मको उपल्लो मुस्ताङमा भइरहेको रहेछ। ‘लगत्तै फिल्मको सुटिङ स्थगित गरेर राहत बाँड्न हिँड्यांै,’ उनले सुनाए। साता दिनदेखि पुरानै अवस्थामा सबै नागरिक काममा फर्कनुपर्छ भनेर सुटिङलाई सुचारु गरेको उनले बताए।

कास्की, जेष्ठ २० - 
 पप गायिका आस्था राउतले सोमबार बल्ल पोखराको धड्कन छामिन्। पोखरा विमानस्थलबाट फुच्चे जहाज ‘अल्ट्रालाइट’ उडेपछि उनले वास्तविक पोखराको रमणीय दृश्य अनुभूत गर्न पाएकोमा खुसी व्यक्त गरिन। ‘चौबन्दीमा पटुकी बाध्या छैन भन्दैमा...’, ‘झुम्के बुलाकी...’, ‘सालको पात टपरी गाँसेर...’ लगायतका लोकप्रिय गीतका यी गायिकाले पोखरा अल्ट्रालाइटको पुतली जहाज चढेपछि पोखरा बिछट्टै सुन्दर लागेको दाबी गरिन्। 

आकाशमा उड्दै गरेको अल्ट्रालाइटमा तस्बिर खिचेर उनी रमाइन्। ‘अल्ट्रालाइट चढेर पोखरा अवलोकन गर्दा रमाइलो हुन्छ भन्ने सुनेकी थिए तर अनुभव गर्न पाएकी थिइनँ,’ उनले भनिन्, ‘आकाशमा उडेर हेरेपछि त पोखरा साँच्चिकै पोखराजस्तो लाग्दो रहेछ।’ पोखराको सहरी दृश्य, ताल र हिमाललाई नाङ्गो आँखाले अवलोकन गर्न पाउँदा मन फुरफुर भएर आएको उनले बताए। 

एक पाइलट र यात्रु बसेर उड्न मिल्ने अल्ट्रालाइटमा उनले आधा घन्टा आकाश सयर गरिन्। यो समय उनलाई थोरै लागेछ। ‘अझै घन्टांै आकाशमा उडेर पोखरालाई नियाली रहुँजस्तो लाग्यो,’ उनले भनिन्। पोखरा विमानस्थलको धावन मार्गबाट गुड्दै उड्ने यो जहाजमा चढेपछि उनी रमाएकी हुन्। ग्लाइडरको मद्दतमा पेट्रोलबाट सञ्चालित इन्जिन भएको यो जहाजलाई पावर ग्लाइडर अर्थात् पुतली जहाजको रूपमा धेरैले चिन्छन्। झ्याल ढोका केही नहुने र हलुका हुने भएकाले यसलाई अल्ट्रालाइट भनिएको हो। ६५ किमि प्रतिघन्टाको स्पिडमा उड्ने यो जहाजको पहिलो अनुभव लिएकी उनले अझै धित नमरेको बताइन्। 

‘सखारै सूर्योदयको दृश्यसँगै घन्टौं आकाशमा हराउने चाहना छ,’ उनले भनिन्, ‘अर्कोपटक पोखरा आउँदा समय छुट्याउँछु।’ पोखरा अल्ट्रालाइटका विदेशी पाइलटले उनलाई माउन्टेन फ्लाइट पनि उडाएका थिए। साहसिक खेलमा रुचि भएकी उनले दुई वर्षअघि सराङकोटबाट कावा खाँदै खहरेमा अवतरण गरेर प्याराग्लाइडिङको मज्जासमेत लिइसकेकी रहिछन्। 

तीन दिनअघि पोखरा पर्यटन पुनर्जागरण समितिले गरेको ‘पुनर्जागरणका लागि संगीत’ कार्यक्रममा आस्था नि:शुल्क गाउन आएकी हुन्। पोखरामा मात्रै उपलब्ध अल्ट्रालाइटको मज्जा यसअघि अभिनेता राजेश हमाल र जीवनसंगिनी मधु भट्टराई आएका थिए। 

क पटक आएको भूकम्पमा परि १० हजार ४ सय ४५ घरपालुवा पशुपंछीको मृत्यु भएको छ। जिल्ल्ा पशुसेवा कार्यालयले दिएको जानकारीका अनुसार भुकम्पका कारण ९ हजार ५ सय ९४ कुखुरा र ८७ गाई, ६५४ बाख्रा ९ चौंरीगाई, ७२ भैंसी १८ भेडा ८ बंगुर र ३ कुकुरको मृत्यु भएको छ। कार्यालयका पशु विकास अधिकृत नवराज दाहालका अनुसार गाँउगाँउबाट तथ्याङ्क संकलनको काम भईरहेको कारण यो संख्या अझै बढ्न सक्छ। ‘धेरै गाँउहरुमा विजुली अवरुद्ध भएका कारण त्यस्ता गाँउक पटक आएको भूकम्पमा परि १० हजार ४ सय ४५ घरपालुवा पशुपंछीको मृत्यु भएको छ। जिल्ल्ा पशुसेवा कार्यालयले दिएको जानकारीका अनुसार भुकम्पका कारण ९ हजार ५ सय ९४ कुखुरा र ८७ गाई, ६५४ बाख्रा ९ चौंरीगाई, ७२ भैंसी १८ भेडा ८ बंगुर र ३ कुकुरको मृत्यु भएको छ। कार्यालयका पशु विकास अधिकृत नवराज दाहालका अनुसार गाँउगाँउबाट तथ्याङ्क संकलनको काम भईरहेको कारण यो संख्या अझै बढ्न सक्छ। ‘धेरै गाँउहरुमा विजुली अवरुद्ध भएका कारण त्यस्ता गाँउ